Uvod u Ljudsku Ishranu

Svu hranu koju unesemo, koristimo iz dva razloga: od nje dobijamo hranljive materije, tj nutritijente (makro i mikronutritijente), i kalorije. Svaki makronutritijent ima svoju kalorijsku vrednost, na primer: masti oslobađaju osam kalorija po gramu, dok ugljeni hidrati i proteini po četiri. Ta oslobođena enegija se troši ne samo ako se bavimo nekom fizičkom aktivnošću, već u stanju mirovanja i dok spavamo (takozvani bazalni metabolizam), jer je našem telu potrebna energija za mnogobrojne funkcije: Održavanje telesne temperature, rad unutrašnjih organa – pluća, srca, mozga, bubrega, sistema za varenje, itd.

 

Nutritijenti

Nutritijenti su supstance koje su neophodne organizmu da bi obavljao njegove funkcije. Nutritijenti se dobijaju iz hrane, s obzirom da ljudski organizam nije u stanju da ih proizvede. Oni su esencijalni gradjevinski materijali za telo, neophodni za rad i pravilno funkcionisanje hormonskih mehanizama i biohemijskih procesa u svim vitalnim telesnim sistemima. Postoji šest vrsta nutritijenata koji su neophodni za organizam da bi funkcionisao i odrzavao njegovo zdravlje. To su: ugljeni hidrati, masti, proteini, vitaminiminerali i voda. Hrana takođe sadrži nenutritijente koji mogu biti štetni za naše zdravlje (boje, prezervativi, hemijske supstance, otrovi,…) ili neophodni (kao što su antioksidansi).

 

Esencijalni nutritijenti

Organizmu je potrebno 90 esencijalnih nutritijenta da bi funkcionisao normalno. Esencijalno znači da je organizmu neophodno ali ne može da ga stvori, tako da treba da ga unese putem hrane.
60 minerala
16 vitamina
12 aminokiselina
2 masne kiseline
+ (holesterol koji je polu-esencijalan jer organizam nije u stanju da ga proizvede u dovoljnim količinama)

 

Makronutritijenti

Nutritijenti koji su potrebni u većim količinama se zovu makronutritijenti. Postoje tri vrste makronutritijenata: ugljeni hidrati, masti i proteini. Svaki od ovih nutritijenata ima svoju kalorijsku vrednost, gde jedan gram ugljenih hidrata oslobađa četiri kalorije, proteini takodje četiri, a masti osam kalorija.

 

UGLJENI HIDRATI

PROTEINI

MASTI

 

Mikronutritijenti

Mikronutritijenti su potrebni ljudskom organizmu za odvijanje fizioloških funkcija. Potrebni su nam u malim količinama i po prirodi su esencijalni, što znači da ih ne možemo napraviti u našem organizmu, te ih je potrebno uneti preko hrane.

MINERALI

VITAMINI

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *